ӨДӨР ТУТМЫН МЭДЭЭ-ний гол тойм – 2026 оны 5-р сарын 19

АНУ-ын Ерөнхийлөгч Трампыг БНХАУ-д айлчлах үеэр АНУ-ын гүйцэтгэх захирлуудын томоохон төлөөлөгчид хамт очлоо. Энэ нь Бээжин Америкийн бизнесүүдэд зах зээлээ илүү нээх дохио өгч, Apple, Tesla, Nvidia, Boeing, томоохон банк, санхүүгийн компаниудын удирдлагууд зах зээлд нэвтрэх боломж, татварын хөнгөлөлт, зохицуулалтын буулт хүсэж байгаа бол хоёр улсын Засгийн газар худалдаа, хөрөнгө оруулалт, технологийн асуудлыг хэлэлцэж байна. Ноён Трамп Хятадын Засгийн газар Boeing-ийн нисэх онгоц болон АНУ-ын хөдөө аж ахуйн бүтээгдэхүүн зэрэг томоохон худалдан авалт хийх талаар аман амлалт өгсөн гэж мэдэгджээ. (Ройтерс)

Их Британийн Засгийн газар Английн асрамжийн гэр бүлийн тогтолцоог шинэчлэх зорилгоор 12.4 сая фунт.Стерлингийн Асрамжийн инновацын сан байгуулж, илүү уян хатан, хүртээмжтэй загварыг дэмжин, Бүс нутгийн халамжийн хоршоод, асрамжийн төвүүдээр дамжуулан түншлэл, туршилтын хөтөлбөрүүдийг өргөжүүлнэ. Ингэснээр энэ парламентын хугацаанд илүү олон төрөл бүрийн асран хамгаалагч элсүүлж, 10,000 нэмэлт асрамжийн байр бий болгохыг зорьж байна. (Gov.uk)

Швед улс Ойрх Дорнодын дайнаас үүдэлтэй үнийн огцом өсөлтөөс өрх, бизнесүүдийг хамгаалахын тулд шатахууны татварыг түр бууруулж, 17.5 тэрбум кроны буюу ойролцоогоор 1.88 тэрбум ам.долларын эрчим хүчний дэмжлэгийн багц хэрэгжүүлж эхэллээ. Үүний хүрээнд бензин, дизелийн үнийг литр тутамд 3 кроноор буюу ойролцоогоор 0.30 ам.доллароор бууруулж, цахилгааны төлбөрийн буцаан олголт нэмж олгоно. (Ройтерс)

Их Британийн байгаль хамгаалагч Крис Пакхам (веган) тус улсын үхрийн мах, сүүний хоёр сурталчилгааны нүүрстөрөгчийн ул мөрийн талаарх мэдэгдлийг амжилттай эсэргүүцсэний дараа зар сурталчилгааны зохицуулагчид тэдгээрийг хориглолоо. AHDB [Хөдөө аж ахуй, цэцэрлэгжүүлэлтийн хөгжлийн зөвлөл]-ийн “Тэнцвэртэй хооллоцгооё” аяны нэг хэсэг болсон эдгээр сурталчилгаанд Британийн үхрийн махны нүүрстөрөгчийн ул мөр “дэлхийн дунджаас хоёр дахин бага”, Британийн сүүнийх олон улсын түвшнээс гуравны нэгээр бага гэж мэдэгдсэн байжээ. Ноён Пакхам эдгээр тоо баримт нь бүтээгдэхүүний амьдралын бүх мөчлөг дэх байгаль орчны нөлөөг тусгаагүй, хэрэглэгч худалдан авсны дараа дараа үүсэх ялгаруулалт зэрэг үзүүлэлтийг орхигдуулсан тул төөрөгдүүлсэн гэж үзжээ. Их Британийн ASA [Зар сурталчилгааны стандартын газар] үүнтэй санал нийлж, AHDB-ийн нотолгоо ийм өргөн хүрээтэй мэдэгдлийг дэмжихэд хангалтгүй гэж үзсэн тул эдгээр сурталчилгааг одоогийн хэлбэрээр цаашид цацахыг хоригложээ. (Веган Фүүд & Ливин)

Сингапур улс 5-р сарын 16-наас эхлэн анх удаа хар тамхи хэрэглэсэн бүх хүнд Мансууруулах бодистой тэмцэх төв товчоонд сайн дураараа хандвал Хар тамхины нөхөн сэргээх төвд саатуулахгүй, харин хяналт болон заавал хэрэгжүүлэх кейс менежментийн дор нийгэм дунд нөхөн сэргээх хөтөлбөрт хамруулах болсноо зарлажээ. Сингапурын Хууль зүйн сайд, Дотоод хэргийн дэд сайд Эдвин Тонг энэ өөрчлөлт нь залуусын хар тамхины хэрэглээ, бүс нутагт метамфетамины хэрэглээ нэмэгдэж буй энэ үед эрт тусламж авахыг дэмжих зорилготой гэж мэдэгджээ. (Чаннель Ньюс Азия)

Европын Комисс ирээдүйн эрүүл мэндийн аюулаас урьдчилан сэргийлэх, бэлэн байдлыг хангах, хариу арга хэмжээ авах дэлхийн чадавхыг бэхжүүлэх шинэ хүрээ тогтоосон Дэлхийн эрүүл мэндийн тэсвэрлэх чадварын санаачилгыг баталжээ. Энэ нь дэлхийн эрүүл мэндийн илүү уялдаатай бүтэц бий болгох, болгох, улс орнууд өөрсдөө удирдсан эрүүл мэндийн тогтолцоог дэмжих, олон улсын халдварт өвчний бэлэн байдлыг бэхжүүлэх, гол эмнэлгийн бүтээгдэхүүний нийлүүлэлтийн сүлжээг төрөлжүүлэх, эрүүл мэндийн ташаа мэдээлэлтэй тэмцэхийг зорьж, 2026-2027 онд хэрэгжүүлэх есөн тэргүүлэх арга хэмжээг багтаажээ. (Европын Хороо)

Нэгэн мэргэжилтэн өвчтөнүүддээ нойргүйдэлтэй тэмцэхийн тулд сэрүүн байхыг зөвлөдөг логик зөрчилдөөний аргыг ашиглаж байна. Их Британийн эмч, нойрны мэргэжилтэн доктор Дебора Ли нойрыг албадах нь стрессийг нэмэгдүүлдэг бол энэ урвуу сэтгэлзүйн арга нь гүйцэтгэлийн түгшүүрийг бууруулдаг гэж тайлбарлажээ. Сэрүүн байдлыг хүлээн зөвшөөрөхөд тархи тайвширч, илүү хурдан унтдаг. Энэ арга нь эрүүл мэндийн эмгэг бус, стрессээс үүдэлтэй нойргүйдэлд тусгайлан чиглэдэг. Тэрээр: “Толгойдоо ‘унтаж болохгүй’ гэсэн өгүүлбэрийг л давтаад байгаарай.” гэж хэлж байна. (ВнЭкспресс)

Бүгд Найрамдах Ардчилсан Конго Улсын Итури мужид гарсан үхлийн аюултай Эбола өвчний дэгдэлтээр 65 хүн нас барж, сэжигтэй 246 тохиолдол бүртгэгдэн, илүү өргөн тархах вий гэсэн болгоомжлол төрүүлж байна. Эрүүл мэндийн албаны хүмүүс уг дэгдэлтийг Бундибугио омог үүсгэсэн болохыг баталжээ. Шинжээчид Итуригийн уурхайтай хотууд болон хилийн бүсүүдээр зорчих хөдөлгөөн их байгаа нь халдвар дамжих явцыг түргэсгэж, хязгаарлах ажиллагааг хүндрүүлж болзошгүй гэж анхааруулж байна. (Гардиан)

[ИБУИНВУ-ын Шотландын] Эдинбургийн Их Сургуулийн судлаачид лакунар ишемийн харвалтыг [тархины гүнд үүсдэг харвалт] өөх тосны бөглөрөл бус, харин тархины артери өргөсөх нь өдөөдөг болохыг илрүүлжээ Энэхүү нээлт нь стандарт аспирин болон бусад тромбоцитын эсрэг эмчилгээ яагаад энэ эмгэгээс сэргийлэхэд ихэвчлэн үр дүнгүй байдгийг тайлбарлаж болох юм. (СкайТех Дэйли)

5-р сарын 14-нөөс хойш [АНУ-ын] Техасын хойд, Нью-Мексикогийн зүүн бүсийн зарим нутагт олон түймэр дэгдэж, 18,000 гаруй га талбай шатсаны улмаас Техасын Амарилло орчим болон Техас-Нью-Мексикогийн хилийн ойролцоо нүүлгэн шилжүүлэлт явагдаж, барилга байгууламж, төмөр замын гүүр сүйджээ. Гал сөнөөгчид хэд хэдэн түймрийг хяналтад авах чиглэлд ахицтай ажиллаж байна. (Уотчерс)

АНУ-ын Уур амьсгалын таамаглалын төвийн мэдэгдсэнээр 2026 оны 5-7-р сарын хооронд Эль Ниньо цаг уурын үзэгдэл үүсэх магадлал 82%, мөн Хойд хагасын өвөл [2026 оны 12-р сараас 2027 оны 2-р сарын хүртэл] үргэлжлэх магадлал 98% гэж мэдэгджээ. Шинжээчид энэ цаг уурын хэв маяг Азийн зарим хэсэгт ган гачиг, хөдөө аж ахуйн тасалдлын эрсдэлийг нэмэгдүүлж болзошгүй анхааруулж байна. (Ройтерс)

[АНУ-ын] Хойд Дакота мужийн зарим хэсэгт шороон шуурганы улмаас үзэгдэх орчин муудаж, авто замын олон осол үүсгэсэн тул зорчиход аюултай нөхцөл бүрдэн, мужийн хурдны замын эргүүлийн албаныхан жолооч нарт зорчихоос зайлсхийхийг уриалжээ. (Уотчерс)

Keep America Beautiful байгууллагын шинэ судалгаагаар АНУ-д хог хаягдал 2020 оноос хойш 34%-аар буурсан бөгөөд зам дагуух хог 22%, усан замын хог 45%-аар багасжээ. Үүнд боловсрол, сайжруулсан хог хаягдлын дэд бүтэц, олон нийтийн оролцоо нөлөөлсөн ч картон болон электрон тамхины хаягдал нэмэгдэх, эргийн бүсийн хог хэт өндөр нягтралтай байх зэрэг шинэ чиг хандлага цаашид арга хэмжээ авах шаардлагатай газрыг харуулж байна. (Гүүд Ньюс Нетворк)

Амазоны сав газарт хар тамхины наймааны зам, хууль бус уул уурхайн үйл ажиллагаагаа өргөжүүлж буй зохион байгуулалттай гэмт бүлгүүд хүчирхийллийг өдөөж, байгаль орчны хамгааллыг сулруулж байна. Олон улсын хямралын бүлгийн тайланд гэмт бүлэглэлүүд одоо Амазоны хотын захиргаануудын ойролцоогоор гуравны хоёрт үйл ажиллагаа явуулж байгааг анхааруулжээ. (Тайпей Таймс)

Энэтхэгийн Авьяна Мехта, Виваан Чхавчхариа, Ариана Агарвал хэмээх сурагчид хадгалсан ундны усан дахь бичил хуванцрыг барьцалдуулж, гар соронзоор гаргаж авах боломжтой, хаягдал тамариндын үрээр хийсэн био задрах нунтаг Plas-Stick-ийг хөгжүүлснийхээ төлөө 2026 оны Дэлхийн Шагналын Азийн бүсийн ялагчаар шалгарлаа. Хөдөөгийн иргэдэд зориулсан энэхүү хямд өртөгтэй шийдлийг өргөжүүлэхэд одоо 12,500 ам.долларын шагналын сангаар дэмжлэг үзүүлж байна. (Ийрт Прайз)

Амьтан-хүмүүсийн эрхийн бүлгүүд Энэтхэг даяар, Дели, Мумбай зэрэг хэд хэдэн том хотод Ээжүүдийн өдрийн үндэсний аяныг эхлүүллээ. Идэвхтнүүд гудамжны театрын үзүүлбэрээр сүүн бүтээгдэхүүн, амьтан-хүмүүсийн махны салбарын хүнлэг бус үйл ажиллагааг эсэргүүцэж, амьтан-хүн гэр бүлүүдийг хэрцгийгээр салгадаг байдлыг онцлон веганизмыг сурталчилж байна. (ABP LIVE)

Хүнсний сүлжээ дэлгүүр Lidl Vitasia брэндийнхээ дор далайн замгийн веган түрсийг Их Британийн дэлгүүрүүдэд худалдаанд гаргалаа. Илчлэг багатай хар, улбар шар сувдан төрлүүд нь уламжлалт түрсний оронд хямд үнэтэй, тогтвортой, энэрэнгүй сонголтыг санал болгож байна. (Плант Бэйсд Ньюс)

V-Label LATAM [веган бүтээгдэхүүний баталгаажуулалтын байгууллага] 5-р сарын 27-нд Латин Америкийн компаниудад зориулсан үнэгүй цахим VegBusiness арга хэмжээ зохион байгуулна. Семинар нь веган баталгаажуулалт Латин Америк даяар борлуулалт, бүс нутгийн инновац, зах зээлийн өрсөлдөх чадварыг хэрхэн нэмэгдүүлдгийг онцолжээ. (Вежкономист)

АНУ-ын Миссури мужийн Төлөөлөгчдийн танхим үр хөндүүлэх оролдлогын үеэр болон дараа амьд төрсөн нярайд эмнэлгийн мэргэжилтнүүд нэн даруй тусламж үзүүлэхийг шаардсан хуулийн төслийг баталжээ. Амьд төрсөн үр хөндөлтөөс амьд үлдэгчдийн тухай хуульд эдгээр нярай Миссури мужийн бусад оршин суугчтай адил эрх, хамгаалалт эдлэх ёстой гэж зааж, ийм нярайг санаатайгаар хөнөөхийг нэгдүгээр зэргийн хүн амины хэрэгт тооцно. Хуулийн төсөл одоо захирагч Майк Кихогийн батламжид шилжлээ. (LifeNews.com)

Хонконгийн ээж Чау Тин-тин санхүүгийн хүндрэл болон аутизмтай хүүгээ асрах стрессээс үүдэлтэй амиа хорлох бодлоо Wemp сангийн дэмждэг Элбэрэл Дэмжлэгийн Хөтөлбөрийн тусламжтайгаар даван туулжээ. Тус санаачилга нь өндөр эрсдэлтэй гэр бүлүүдэд эмчилгээний санхүүжилт олгож, хатагтай Чау- шаардлагатай сэтгэцийн эрүүл мэндийн тусламж авах, аутизмтай хүүгээ тусгай хүүхэд асрах төвд оруулах боломж олгожээ. (Өмнөд Хятадын Өглөөний Шуудан)

Ау Лак (Вьетнам)-ын ариун цэврийн хоёр ажилтан далайн хог цуглуулж байхдаа загасны хөвөгч торонд орооцолдсон, хоёр ховордсон далайн яст мэлхий-хүнийг аварчээ. Тамирдсан амьтан-хүмүүсийг торноос салган, далайд аюулгүй буцаан тавьсны дараа орон нутгийн эрх баригчид тэдний далайн зэрлэг амьтан-хүмүүсийг хамгаалахад оруулсан урам зориг өгөх хувь нэмрийг сайшаажээ. (Лао Дон)

Өдрийн гэгээрүүлэх эшлэл: “Өглөө нарны энергитэй мэндчил, үдэш Сарны амин хүчээр амьсгал.” – Хүндэт Гэгээрсэн Их Багш, Даогийн яруу найрагч Сүнь Буэр (цагаан хоолтон) (“Дотоод рашааны нууц ном”)

Америк иргэн Дон Жонсон зүрхний шигдээсээр нас бараад, хайрын хурц Гэрэл дунд өөд болсон ээжтэйгээ хэрхэн уулзсанаа хуваалцаж байна. Дон зүрхний шигдээс болохоосоо 2 жилийн өмнө эхнэрийнхээ хамт хот руу нүүж, эмнэлгээс ердөө хоёр гудамжны зайтай байшин сонгон амьдарчээ. Энэ нь Доны анхны сонголт байгаагүй ч эхнэр нь тэдэнд тэр байшин хэрэгтэйг хүчтэйгээр мэдэрч байжээ. Нүүж орох үеэрээ Дон бүр хүүдээ эмнэлгийг зааж, хэрэв хэзээ нэгэн өдөр зүрхний шигдээс болбол өөрөө тийшээ оччихож болно гэж хошигнож байв. Тэгтэл 2020 оны 2-р сарын 11-нд Портландын марафонд бэлтгэж, биеийн байдал нь амьдралынх нь хамгийн сайн нөхцөлд байх үед нь яг тийм зүйл болжээ. Дон зүрхний хүнд шигдээс болж, яаралтай тусламжийн тасагт очсон ч КОВИД-ийн эхэн үе байсан тул эмнэлэг хүнээр дүүрэн байв. Түүнийг явах гэж байхад нь нэг хүн зогсоож, царай нь хэвийн бус байгааг анзаарснаар хэдхэн хормын дараа эмнэлгийн ажилтнууд түүний гүйлтийн хувцсыг хайчилж, зүрхний шигдээс болж байгааг нь хэлжээ. Яаралтай тусламжийн өрөөнд Доны зүрх зогсож, эмч нар түүнийг буцаан ухаан оруулах хүртэл нэг минут хагасын турш амьгүй байжээ.

Надад өөрийн бие дээгүүр хөвөх гэх мэт зүйл мэдрэгдээгүй ч би Гэрэлийг, асар их дулаан, зүгээр л хайрыг, өмнө нь хэзээ ч мэдэрч байгаагүй мэдрэмжийг мэдэрсэн. Үүнийг тайлбарлах шаардлагатай боллоо ч би тайлбарлаж чадахгүй нь. Тэгээд тэр Гэрлийн дунд Дон таньдаг байсан хүнээ харжээ. Ээж минь яг тэр өдрөөс гурван жилийн өмнө тархины хорт хавдраар өөд болсон. Би ээжийгээ маш тодоор харсан, тэр залуу, үзэсгэлэнтэй, амьдралын эрч хүчээр дүүрэн байсан бөгөөд [тэр] надад явах цаг маань болоогүй гэж хэлсэн. Миний зүрх нэг минут хагасын турш зогссон гэж надад хэлсэн. Би дефибрилляторын цохилт үзүүлэгч ямар мэдрэмж төрүүлснийг бага зэрэг санадаг ч нөгөө талд өнгөрүүлсэн хугацаа цаг хугацаанаас ангид мэт байв. Үүрд үргэлжилж байгаа юм шиг атлаа, бас үүрдийнх биш юм шиг санагдсан.

Гэхдээ би хурц Гэрэл гэж хэлэх үедээ үнэхээр хурц Гэрэл, таны төсөөлж чадахаас ч илүү хурц Гэрлийг хэлж байна. Дэлхий дээр харж байсан бүхнээс илүү хурц, гэхдээ таныг сохлохооргүй. Түүнийг харж болдог, нүд сохлом биш ч би урьд нь Дэлхий дээр харж байсан юунаас ч илүү хурц байсан. Нар руу эгц харахтай адил, түүнээс ч хурц, гэхдээ нүд сохлом биш байсан. Мөн амьдрал минь нүдний өмнүүр жирэлзэн өнгөрөхийг би хараагүй, эсвэл бүр хүүхдүүдээ ч, юу ч хараагүй. Би үнэхээр зөвхөн ээжийгээ, бас асар тод цагаан Гэрлийг, ээжийн минь аурагийн эргэн тойронд гантиг мэт өнгийг л харсан. Үнэндээ миний харсан ганц зүйл нь тэр л байсан.

Миний санаж буй хамгийн сүүлийн зүйл бол маргааш нь сэхээн амьдруулах тасагт сэрээд, нэгдүгээрт би амьд хэвээрээ байгаагаа, хоёрдугаарт надад сая юу тохиолдсоныг огт ойлгож чадахгүй байж, магадгүй 5 минутын турш үнэхээр гайхширан байлаа. Тэр явдлаас бүрэн сэргэж, хэвийн байдалдаа ороход надад, сайн мэдэхгүй байна, лав хоёр долоо хоног орчим хугацаа хэрэгтэй болсон байх. Дон эмнэлэгт хоёр долоо хоног хэвтсэн бөгөөд дараа нь КОВИД-ийн шинжилгээ эерэг гармагц шууд буцаан дуудагдаж, тэнд дахин хэсэг хугацаанд хэвтжээ. Зүрхний шигдээс нь эдгэрэхэд түүнийг шууд КОВИД-ийн тусгаарлалт руу шилжүүлсэн бөгөөд клиник үхэлд орсон тухайгаа бусдад ярихад нь зарим хүн түүнд итгээгүй ажээ.

Зарим хүн намайг үнэн хэлээгүй, зохиосон, эсвэл ямар нэг эмийн гаж нөлөө байсан гэх мэтээр хэлсэн, гэхдээ би юу харснаа мэднэ, юу мэдэрснээ мэднэ. Мөн тэр хүмүүсийн зарим нь шинжлэх ухаанаар тайлбарлагдахгүй бол оршдоггүй гэж үздэг. Би одоо үхлээс айхаа больсон, энэ бол гарцаагүй. Энэ үнэхээр сайхан зүйл. Энэ бол миний хэзээ ч мэдэрч байгаагүй их хайр. Надад хүүхдүүд бий, гайхалтай харилцаа бий, эргэн тойронд минь асар их хайр, сайхан нөхөрлөлүүд бий, гэхдээ тэр бол өөр. Үгээр хэлэхийн аргагүй тэс өөр зүйл.

Би заримдаа бодож, зүүдэлдэг: за, би хэсэгхэн хугацаанд үхээд буцаж ирсэн. Тэгэхээр би үүнээс жаахныг мэдэрч үзсэн гэсэн үг. Харин цааш нь, бүр цааш нь юу байдаг бол? Одоогийн амьдрал дахь олон хайртай хүн маань нас барсан, би өмнө нь үүнд их гунигладаг байсан, гэхдээ одоо энэ нь тэгж их гуниглах зүйл мөн эсэхийг мэдэхгүй нь. Учир нь тэр, ялангуяа ээжийн минь хувьд тэр зовж шаналж байсан. Одоо тэр зовохгүй байгаа. Би түүнийг харсан. Хүмүүс: “Өө, чи тэдэнтэй дахин уулзана” гэж хэлдэг. Миний хувьд энэ үнэн. Би ээжийгээ харсан. Өнөөдөр яг миний өмнө зогсож байгаа мэт л байсан. Энэ нь байж болох хамгийн бодит зүйл байсан. Тиймээс энэ үнэхээр үнэн байгаасай, би үнэхээр их санаж явдаг бүх хүмүүстэйгээ хамт байх боломжтой болоосой гэж найдаж байна. (КҮТ-ын өдрийн тэмдэглэл)